Aile Konutu Şerhi: Evinizi Tek Taraflı Satışa ve İpoteğe Karşı Koruyun
Aile konutu şerhi; eşlerden birine ait taşınmazın fiilen aile konutu olarak kullanıldığını tapu siciline tescil ettiren ve diğer eşin rızası olmaksızın söz konusu taşınmazın satılmasını, bağışlanmasını ya da ipotek edilmesini engelleyen önemli bir hukuki koruma aracıdır.
Hukuki Dayanak: TMK Madde 194
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 194. maddesi şu hükmü içermektedir: "Aile konutu, eşlerden her birinin rızası olmadıkça devredilemez, üzerinde başka bir ayni hak tesis edilemez veya rehnedilemez."
Bu hüküm, malik olmayan eşi, taşınmazın maliki olan eşin tek taraflı işlemlerine karşı güvence altına alır.
Aile Konutu Şerhi Nedir?
Aile konutu şerhi; malik olmayan eşin başvurusuyla tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenen ve taşınmazın aile konutu olduğunu gösteren koruyucu bir kayıttır. Şerhin tapu siciline işlenmesiyle birlikte, malik eş bu taşınmaz üzerinde diğer eşin rızası olmaksızın hiçbir tasarruf işlemi yapamaz.
Şerhin Konulması İçin Gerekli Şartlar
- Taşınmazın fiilen aile konutu olarak kullanılıyor olması
- Eşlerden birinin malvarlığında kayıtlı bulunması
- Diğer eşin başvuruda bulunması
- Taşınmazın aile konutu olduğunun belgeler veya beyanla ispat edilmesi
Gerekli Belgeler
- Nüfus kayıt örneği (aile kayıt örneği)
- Tapu senedi örneği
- İkametgâh belgesi veya adres tespit belgesi
- Başvuru dilekçesi
- Kimlik belgesi
Başvuru Nereye Yapılır?
Taşınmazın bulunduğu yerdeki Tapu Müdürlüğü'ne başvurulur. Tapu memuru gerekli incelemeleri yaptıktan sonra şartlar uygun görülürse şerh, tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir.
Aile Konutu Şerhinin Sağladığı Korumalar
- ✔ Malik eşin tek başına taşınmazı satmasını engeller
- ✔ Taşınmazın ipotek edilmesini engeller
- ✔ Bağış ve diğer devir işlemlerini önler
- ✔ Ailenin barınma hakkını güvence altına alır
- ✔ Üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir niteliktedir
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Eşim evimizi satmak istiyor; ne yapabilirim? Tapu Müdürlüğü'ne başvurarak aile konutu şerhi koydurun. Şerh işlendikten sonra eşiniz taşınmazı sizin rızanız olmaksızın satamaz, ipotek ettiremez ya da devredemez.
Aile konutu şerhi kira ödenmeden konulabilir mi? Aile konutu şerhi, kira ödenerek kiralanan konutlara değil, eşlerden birine ait (malik olunan) taşınmazlara uygulanır.
Şerh koymak için eşimin haberi olması gerekir mi? Hayır. Aile konutu şerhi, malik olmayan eş tarafından diğer eşe haber verilmeksizin tapu müdürlüğüne başvurularak koyulabilir.
Şerh evlilik bittikten sonra da geçerli mi? Aile konutu şerhi evlilik birliği devam ettiği sürece geçerlidir. Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte şerhin kaldırılması gündeme gelebilir; bu süreçte hukuki danışmanlık alınması önerilir.