TÜRKPATENT Nezdinde Marka Başvurusu ve Tescil Süreci
Bir işletmenin en değerli gayri maddi varlıklarından biri, ürün ve hizmetlerini rakiplerinden ayıran ticari kimliği, yani Markasıdır. Günümüz rekabet koşullarında markanın taklit edilmesini önlemek ve marka üzerinde tekel hakkı elde edebilmek ancak marka tescili ile mümkündür. Türkiye sınırları içinde marka koruması elde etmek için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde resmi başvuru ve tescil süreçlerinin yürütülmesi gerekmektedir. Marka tescil süreci, doğru sınıflandırmadan benzerlik araştırmasına, yayın takibinden tescil belgesi harcının yatırılmasına kadar titizlikle yönetilmesi gereken hukuki bir süreçtir.
Marka Nedir ve Marka Tescili Neden Önemlidir?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uyarınca marka; bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sunacak şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dahil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi gibi her türlü işaretten oluşabilir.
Marka tescilinin sağladığı temel avantajlar şunlardır:
- Marka üzerinde 10 yıllık koruma elde edilir ve bu süre 10'ar yıllık dönemlerle sınırsız kez uzatılabilir.
- Üçüncü kişilerin tescilli markanızı veya benzerini izinsiz olarak kullanması engellenir.
- Marka; devredilebilir, lisanslanabilir, rehnedilebilir veya miras bırakılabilir finansal bir değere dönüşür.
- Taklit ürünlerin Türkiye gümrüklerinde durdurulması ve el konulması hakkı elde edilir.
Marka Tescil Sürecinin Aşamaları
TÜRKPATENT nezdinde yürütülen marka tescil süreci ortalama 6 ila 8 ay arasında sürmekte olup şu aşamalardan oluşur:
- Marka Ön Araştırması: Başvuru yapılmadan önce, tescil edilmek istenen marka ibaresinin veya logosunun daha önce başkası adına tescil edilip edilmediği TÜRKPATENT veritabanından araştırılmalıdır.
- Nice Sınıflandırması: Markanın kullanılacağı mal ve hizmet sektörleri, Nice Anlaşması kapsamında belirlenen 1 ila 45 arasındaki sınıflardan hangilerine giriyorsa belirlenir (1-34 arası mal, 35-45 arası hizmet sınıflarıdır).
- Başvurunun Yapılması: e-Devlet veya MERSİS üzerinden elektronik imza ile TÜRKPATENT sistemine başvuru dosyalanır. Başvuru harcı ödenir.
- Şekli ve Hukuki İnceleme: Kurum uzmanları başvuruyu mutlak ret nedenleri (SMK m. 5) ve şekil yönünden inceler. Hukuka aykırı veya benzer olan başvurular doğrudan reddedilir.
- Bülten Yayını ve İlan: İncelemeden geçen marka başvurusu, üçüncü kişilerin itirazına açılmak üzere Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanır. Bülten yayını 2 ay sürer.
- Belgelendirme: 2 aylık bülten yayın süresinde herhangi bir itiraz gelmezse veya gelen itirazlar reddedilirse, tescil kararı verilir. Belge düzenleme harcının yatırılmasıyla Marka Tescil Belgesi düzenlenir.
Important
TÜRKPATENT tarafından marka tescil kararı verildikten sonra, marka tescil belge harcının tescil kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 ay içinde yatırılması zorunludur. Bu süre içinde harcı yatırılmayan marka başvuruları işlemden kaldırılır ve iptal edilir.
Marka Tescili Yol Haritası ve Süre Tablosu
| İşlem Aşaması | Süre | Yapılması Gereken Hukuki İşlem |
|---|---|---|
| Marka Ön Araştırması | 1-2 Gün | Benzerlik ve tescil edilebilirlik analizinin yapılması |
| Başvuru Dosyalama | Aynı Gün | Sınıf seçimi, başvuru formunun doldurulması ve harç ödenmesi |
| Kurum İncelemesi | 2-3 Ay | TÜRKPATENT uzmanlarının mutlak ret nedenleri denetimi |
| Bülten Yayını (İlan) | 2 Ay | Üçüncü kişilerin itirazlarının takip edilmesi |
| Tescil Belge Harcı | Karardan sonraki 2 Ay | Belge harcının yatırılarak tescilin kesinleştirilmesi |
Sık Sorulan Sorular
1. Marka tescili kaç yıl geçerlidir?
Marka tescili, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl süreyle geçerlidir. Koruma süresinin bitiminden önceki 6 ay içinde yenileme harcı yatırılarak marka tescili her defasında 10'ar yıl süreyle yenilenebilir.
2. Marka ön araştırması yapmadan başvuru yapılırsa ne olur?
TÜRKPATENT, tescil başvurusu reddedildiğinde yatırılan harçları iade etmez. Ön araştırma yapılmaksızın doğrudan yapılan başvurularda, benzer bir markanın varlığı nedeniyle ret kararı verilirse hem zaman hem de başvuru harçları kaybedilmiş olur.
3. Tek bir marka başvurusu ile tüm dünyada koruma sağlanabilir mi?
Hayır. Marka korumasında "şahsiyet ve ülkesellik" ilkesi geçerlidir. TÜRKPATENT nezdinde yapılan tescil sadece Türkiye sınırlarında koruma sağlar. Diğer ülkelerde koruma sağlamak için Madrid Protokolü kapsamında uluslararası marka başvurusu yapılmalı veya ilgili ülkelerin patent ofislerine ayrı ayrı başvurulmalıdır.
4. Şahıslar kendi adlarına marka tescili yaptırabilir mi?
Evet. Marka tescil başvurusu yapmak için şirket sahibi olma zorunluluğu yoktur. Gerçek kişiler (şahıslar) de kendi adlarına marka tescil başvurusu yapabilir ve marka sahibi olabilirler.
Sonuç ve Hukuki Destek
Marka tescili, bir işletmenin en önemli marka koruma kalkanıdır. Ancak başvuru esnasında sınıfların yanlış seçilmesi, benzerlik araştırmasının doğru yapılmaması veya bülten aşamasındaki üçüncü kişi itirazlarının takip edilmemesi tescil sürecinin hüsranla bitmesine ve markanın elinizden çıkmasına neden olabilir. Marka haklarınızın etkin şekilde korunması ve TÜRKPATENT süreçlerinin hatasız yürütülmesi için profesyonel bir marka vekilinden veya marka hukuku avukatından destek almanız tavsiye edilir. Av. Uğur Ayhan, marka araştırması, tescil başvuruları, bülten yayını takibi ve marka belgelendirme süreçlerinde uzman hukuki danışmanlık sunmaktadır.